Prezydencja 2011

Jak spisze się prezydencja Polski w Unii Europejskiej – przekonamy się za kilka miesięcy. Już dzisiaj jednak stwierdzimy, czy jedną z jej cech jest użyteczność, przynajmniej w Internecie.

Na co będziemy zwracać uwagę?

Do oficjalnego serwisu polskiej prezydencji podejdziemy uzbrojeni w heurystyki – jest to klasyczny przykład serwisu informacyjnego, nawigowanie po którym nie odbywa się raczej wedle pewnych zdefiniowanych wcześniej ścieżek. Różnych użytkowników zainteresują różne działy serwisu, dlatego nie określamy ścieżek charakterystycznych.

Co jest godne pochwały?

Okruszki chleba

Okruszki chleba, sygnalizujące „zagłębienie” użytkownika w strukturze serwisu, to pomocny element w sytuacji zagubienia użytkownika. W serwisach „głębokich” to doskonały sposób na powrót do poprzednich stopni hierarchii serwisu bez konieczności dłuższego nawigowania lub, co gorsza, kilkukrotnego korzystania z przycisku „Wstecz” w przeglądarce.

Okruszki chleba oraz opcja manipulowania fontem

„Okruszki” warto umieścić na każdej podstronie ze względu na ich użyteczność w krytycznych dla użytkownika sytuacjach jak zagubienie się w głębokiej strukturze serwisu, lub chęć szybkiego i prostego powrotu kilka poziomów do poprzednich stopni serwisu ze stroną główną włącznie.

Manipulowanie wielkością fontów

Możliwość zmiany wielkości fontu wykorzystywanego w serwisie to rozwiązanie zgodne z zasadami dostępności serwisów internetowych, przydatne m.in. dla osób słabo widzących.

Chociaż większość przeglądarek internetowych posiada już wbudowaną funkcję zbliżania widoku strony, to jest to funkcjonalność znana zapewne jedynie zaawansowanym użytkownikom. Narzędzie w obrębie serwisu, dodatkowo zasygnalizowane charakterystycznymi ikonami, pozostaje nadal godne polecenia, w szczególności na podstronach artykułów i innych zawierających duże ilości tekstu.

Odnośniki w tekście i grafice

Częstym błędem przy konstruowaniu odnośników z towarzyszącymi im, symbolicznymi grafikami (służącymi np. wypunktowaniu odnośników), jest podlinkowanie jedynie elementu tekstowego.

Odnośniki z nieklikalnymi symbolami

Badania z użytkownikami nie raz pokazały tendencję do klikania w element graficzny jak gdyby był odnośnikiem. Naturalne jest skojarzenie np. symbolu trójkąta ze strzałka (jak w przypadku audytowanego serwisu). Serwis polskiej prezydencji idzie krok dalej – odnośnikiem jest cała przestrzeń wokół i między etykietą i grafiką trójkąta. Mamy tak naprawdę do czynienia z przyciskiem nie posiadającym obramowania.

Różni użytkownicy mają różne preferencje dotyczące kliknięć. Zawsze jednak należy brać pod uwagę te różnice, nawet w tak trywialnej wydawałoby się sytuacji jak tworzenie prostego odnośnika.

Co należy poprawić?

Brak części podstron w języku niemieckim i francuskim

Część serwisu dostępna jest tylko w określonych wersjach językowych – gość znad Loary czy Renu nie przeczyta o atrakcjach Rzeszowa czy polskim wzornictwie użytkowym w swoim ojczystym języku.

Język serwisu

Biorąc pod uwagę charakter i cel serwisu jest to problem bardzo poważny. W obrębie każdej podstrony serwisu znajduje się opcja zmiany języka, a w przypadku wielu z nich kliknięcie w język niemiecki czy francuski nie powoduje żadnej reakcji serwisu (poza przeładowaniem) – użytkownicy zinterpretują ten fakt jako błąd serwisu, część z nich może poczuć się rozczarowana (skoro symbole w prawym górnym rogu obiecują im dostęp do serwisu w języku ojczystym).

Jeśli pewne fragmenty serwisu są niedostępne w danym języku nie sygnalizujmy użytkownikowi, że jest inaczej – obywatel Niemiec czy Francji szybciej zaakceptuje fakt, że o polskich miastach przeczyta tylko w języku polskim i angielskim, niż zrozumie, dlaczego mimo klikania w skrót „FR” lub „DE” strona nadal pozostaje w języku angielskim.

Nieopisane odnośnik do plików PDF w nawigacji

Dwie pozycje w menu „O prezydencji” to odnośniki do plików PDF – kliknięcie w nie otwiera czytnik PDF.

Odnośniki do plików PDF w nawigacji

Wyjście poza przeglądarkę lub otwarcie dokumentu PDF w przeglądarce, to poważna zmiana środowiska pracy użytkownika. Zmiana funkcjonalności, wyglądu aplikacji, wszystko to wpływa na komfort korzystania z serwisu.

Ponieważ plik PDF otwiera się w tej samej zakładce przeglądarki co sam serwis, istnieje ryzyko, że po zakończeniu przeglądania dokumentu użytkownik zamknie zakładkę tak, jak gdyby zamykał program Adobe Reader, mimowolnie kończąc pracę z serwisem.

Odnośniki do plików PDF należy wyraźnie oznaczać – standardem jest format „nazwa dokumentu (PDF, 0,5 MB). W obrębie nawigacji serwisu staje się to rzecz jasna utrudnione. Z drugiej strony, nawigacja z samej definicji służy do poruszania się po strukturze serwisu, które dopiero może skutkować dotarciem do podstrony, w obrębie której użytkownik znajdzie odnośnik np. do dokumentu PDF czy archiwum ZIP.

Liczne pola w wyszukiwarce wydarzeń

Wyszukiwarka wydarzeń zawiera, poza listami dat i rodzaju wydarzeń, dwa pola tekstowe: „Zawiera wyrażenie” i „Słowa kluczowe”. Ich etykiety niedostatecznie rozróżniają funkcje pól – słowa kluczowe są bądź co bądź wyrażeniami zawartymi w pewnym zbiorze danych.

Wyszukiwarka z licznymi polami

W przypadku prostej wyszukiwarki nie ma potrzeby namnażać dodatkowych kryteriów. Użytkowników korzystających z tej wyszukiwarki możemy podzielić na dwie grupy. Jedna z nich nie wie nic o programie wydarzeń w czasie prezydencji, skorzysta więc z filtrów daty i lokalizacji (ewentualnie rodzaju wydarzenia), aby wyszukiwać interesującą ich pulę wydarzeń. Druga grupa, która posiada wcześniejszą wiedzę na temat pewnego wydarzenia, skorzysta z pola tekstowego, aby znaleźć konkretne, interesujące ich wydarzenie.

Układ wyszukiwarki powinien odpowiadać modelowi wyszukiwania: użytkownik rozpoczyna wyszukiwanie od frazy, dopiero później może zdefiniować dodatkowe kryteria (jak data czy miejsce). Pole „Zawiera wyrażenie” nie jest potrzebne.

CAPTCHA w formularzu kontaktowym

Przesłania wiadomości przez dostępny w serwisie formularz uzależniony jest od poprawnego wpisania kodu CAPTCHA. Chociaż troska o ograniczenie ilości niechcianej korespondencji jest zrozumiała, to stosowanie CAPTCHA nie jest polecane, ponieważ sprawia użytkowników duże problemy.

Wykorzystanie CAPTCHA

Odczytanie szeregu znaków, często nachodzących na siebie i rozmazanych, jest bardzo utrudnione. Istnieje również ryzyko wprowadzenia niepoprawnego kodu, co bardzo wydłuża proces, a jeśli formularz jest źle skonstruowany, przeładowanie formularza z błędem może usunąć wcześniej wprowadzone dane w pozostałych polach.

Podsumowanie

  • Jeśli umieszczasz w serwisie odnośniki do plików PDF wyraźnie je oznaczaj, aby użytkownicy nie mieli wątpliwości co do przeznaczenia odnośnika. Zniweluje to efekt zmiany środowiska pracy oraz umożliwi użytkownikowi wybór działania – przejrzenie dokumentu w obrębie przeglądarki lub pobranie go na dysk.
  • Konstruując wyszukiwarkę pamiętaj, że duża ilość dodatkowych kryteriów wcale nie gwarantuje otrzymania bardziej szczegółowych wyników wyszukiwania. Podstawowe wyszukiwania odbywa się za pomocą wybranej przez użytkownika frazy, kryteria dodatkowe mogą, ale nie musza być wykorzystane w kolejnym kroku.
  • Nie deklaruj możliwości dostępu do serwisu w danym języku na każdej podstronie, jeśli tylko ich część została naprawdę przetłumaczona.

Badany serwis: Prezydencja 011

Audyt przeprowadzono 6 lipca 2011 roku.

Skomentuj